cars az
Avropada sifaris texnika balaca banner
Avropada sifaris texnika balaca banner
magaza ac

Salam dostlar!Onlayn ödənişlə bağlı çətinliklərinizi bizə bildirin.Zəng edin və ya yazın 0505043704

Həyatımızın ayrılmaz qidası: yumurta haqqında bilmədikləriniz

Həyatımızın ayrılmaz qidası: yumurta haqqında bilmədikləriniz
Həyatımızın ayrılmaz qidası: yumurta haqqında bilmədikləriniz
Mayakovskidən oğurluq kimi çıxmasın, çoxlarımız yumurta deyəndə xolesterin, xolesterin deyəndə yumurta başa düşürük. Xolesterin isə az qala insanın 1 nömrəli qatili sayılır.
Bir balaca xəstələnən kimi həkimlər dərhal yumurtanı "haram" buyurub menyumuzdan çıxarır. Tibdən az-çox başı çıxan on adamın doqquzundan soruşsan, deyəcək ki, "yumurtada çoxlu xolesterin var və bu, ürəyə ziyandır". Odur ki, həkimlər normal adama da həftədə üçdən artıq yumurta yeməməyi məsləhət görürlər...
Amerika alimləri əmindirlər ki, toyuq yumurtası yeməyi sevənlər, ürək-damar xəstəlikləri bir tərəfə, şəkərli diabet xəstələyinə də daha çox tuturlar. 25 il araşdırma aparan ekspertlər 2009-cu ildə aləmə car çəkmişdilər ki, toyuq qanda xolesterinin və şəkərin səviyyəsini artırır. Odur ki, alimlər məsləhət görürlər ki, həftədə 2-3 yumurta yemək kifayətdir.
Ancaq son məlumatlara görə, məsələ heç də belə deyil və ya deyildiyi qədər qorxulu deyil. Və yaxud alimlər gah elə deyirlər, gah da belə...
Yumurta əvvəlki yumurta deyil
Böyük Britaniyanın Səhiyyə Nazirliyinin mütəxəssisləri bu yaxınlarda aydınlaşdırıblar ki, toyuq yumurtası 30 il əvvələ nisbətən daha çox faydalı olub.
Sən demə, müasir yumurtalarda daha çox vitamin və minerallar, daha az yağlar və xolesterin var. Bundan başqa, onun kalorisi də azalıb. Ən əsası isə müasir toyuqların yumurtalarında D vitamini 70 faiz daha çoxdur.
Böyük Britaniyanın Milli Qida Fondunun nüfuzlu tibb nəşri hesab edir ki, indiyədək yumurtaya "böhtan" atılıb: "Yumurtanın ürək xəstəlikləri ilə bağlılığı barədəki mifləri dağıtmaq və onun bizim qidamızdakı qanuni yerini bərpa etməyin vaxtı çatıb. Yumurtanın balanslı rasion üçün böyük önəmi var".
Gör bu jurnal yumurtaya nə təriflər yağdırır: "Yumurta qida maddələri ilə boldur, o, yüksəkkeyfiyyətli zülalların qiymətli mənbəyidir, özü də ziyanlı yağları və kalorini özündə az saxlayır".
Və yaxud: "Yumurtadakı zülalın yüksək keyfiyyəti bədənin normal kütləsini saxlanmağa və ya izafi çəkini azaltmağa kömək edir. Bunun sayəsində də piylənməyə qarşı böyük rol oynayır".
İnsan... dovşan deyil
Əvvəllər yumurta süfrəmizdən əksik olmazdı. Məsələ, sadəcə, yumurtanın qiymətində deyil. Onun qida rasionundan az qala çıxdaş edilməsi həm də son 30-40 ildə yupyumru, ağappaq yumurtanın tibb elminin "qara siyahısı"na düşməsi ilə bağlıdır.
Ötən əsrin 20-30-cu illərində alimlər dovşanlar üzərində apardıqları tədqiqatlardan (biçarə dovşanlara at dozasında xolesterin yedirtmişdilər) sonra hökm verdilər ki, xolesterin heyvanların damarlarında yığılır və ateroskleroz (ürək-damar xəstəliyi) yaradır. Və 70-ci illərdə təcrübələrini başa çatdıran alimlər xolesterinə bütün cəbhə boyu müharibə elan etdilər.
Təbii ki, əsas hədəf xolesterinlə bol olan yumurta oldu. Və bu zaman alimlər bir çox faktları görməzlikdən gəldilər. Məsələn, qidalarına böyük dozada daxil edilən xolesterin at, it və digər heyvanlara təsir göstərməmişdi. Sonradan aydınlaşdı ki, insan orqanizminin bu maddəni həzm etməsi prosesi atdakı kimidir, nəinki dovşandakı kimi...
1991-ci ildə Amerikanın nüfuzlu "NEJM" (The New Enqland Journal of Medicine) jurnalı anekdotsayağı məqaləsini belə bir başlıqla dərc edir: "Gündə 25 yumurta yeyən 88 yaşlı qocanın qan plazmasında xolesterin normal səviyyədədir".
Qocalar evində yaşayan məqalənin qəhrəmanına gündə 20-30 yumurta alınır, o da heç bir problem olmadan onları həzmi-rabedən keçirirmiş. Belə qidalanma azı 15 il davam edibmiş və xolesterinin səviyyəsi qocada normal, səhhəti isə yaşıdlarından heç də pis olmayıbmış.
İblis detallarda gizlənir
Elmi araşdırmalardakı ziddiyyətlərə baxmayaraq hələ də yumurta və xolesterinlə qorxudulma davam edir. Özü də bu qorxuzmanın məntiqi çox primitivdir:
- Qanda xolesterinin yüksək səviyyəsi ürək-damar xəstəliklərindən ölüm riskini artırır (çox düzgün fikirdir).
- Xolesterinin qanda azalması bu xəstəliklərdən ölüm riskini azaldır (bu da düzgün fikirdir).
- Bir çox ərzaq məhsullarında, o cümlədən yumurtada xolesterin boldur (bu da düzdür).
Adi Aristotel sillogizmi ilə bu düzgün fikirlərdən belə məntiqi nəticə və ya hökm çıxır: yumurta ilə qidalanmaq ürək-damar xəstəliklərinin inkişafına şərait yaradır və ölüm riskini artırır.
Lakin bu nəticə-hökm heç də düzgün deyil. Qandakı xolesterinlə ərzaqdakı xolesterin başqa-başqa şeylərdir. Xolesterini bol olan ərzaq məhsullarının qandakı xolesterinə təsiri zəif və cüzidir.
Qida ilə qəbul olunan xolestrin qanda iki fərqli xolesterinə çevrilir - zərərli və faydalı xolesterinlər. Birinci damarların divarlarına çökür, yağ şırımları (xolesterinin özü piyəbənzər maddədir) tədricən qalınlaşır və piləyə çevrilir. Nəticədə arteriyalarda axın daralır. Pis xolesterin piləkləri daha sonra əhəngləşir, laxta yaradır. Qalınlaşıb şaxələnən bu laxtalar damarları tıxanmış vəziyyətə salır.
Faydalı xolesterin isə bu bəd prosesə mane olur. Bu baxımdan yumurta müəyyən dərəcədə ateroskeloroz riskini azalda bilər.
Xolesterinin pis və ya yaxşı davranışına bu maddənin ətrafı təsir göstərir. Qanda o, özbaşına hərəkət etmir, bu zaman yağlar və zülallar onu müşayiət edir, bir növ "kompaniya" təşkil edirlər. Bu kompleksi "lipoproteidlər" adlandırırlar. Əgər onların sıxlığı aşağıdırsa, zərərli xolesterinə malikdirlər. Yüsək sıxlıqlı lipoproteidlərdə isə faydalı xolesterin olur.
Yumurtanı necə yeməli?
Bəs yumurtadakı xolesterin orqanizmdə hansı xolesterinə çevrilir? Bu, yumurtanı hansı ərzaqla yeməyinizdən asılıdır. Məsələn, suda bərk bişmiş soyutma yumurtanı kərə yağı ilə yedikdə, o, orqanizmdə, əsasən, "pis" xolesterinə çevrilir. Kərə yağı və yaxud kolbasa ilə bişirilən nimrə ("qlazunya" dediyimiz) də "pis" xolesterin yaradır.
Bitki yağı ilə bişirilən qayğanaq və yaxud təkbaşına yeyilən yumurta isə qanda dəqiq olaraq pis xolesterinin konsentrasiyasını artırmır.
Bu faktı da qeyd edək: hər insanın orqanizminin fərdi özəllikləri, maddələr mübadiləsi xüsusiyyətləri var. Elə adam ola bilər ki, qaraciyəri daha çox zərərli xolesterin və yaxud daha az faydalı xolesterin yaradır. Həmin adam köhnə məsləhətlərə qulaq asıb həftədə 2-3 yumurta ilə kifayətlənsə, daha yaxşıdır. Belə xəstəliyi olan adamlar çox da geniş yayılmayıb, 500 nəfərdən birində rast gəlinir. Risk qrupuna əsasən, valideynləri gənc yaşlarında infarkt və insult keçirənlər daxildir.
Ümumiyyətlə, Britaniyanın qida fondu dünyanın yumurtaya son münasibətini ifadə edir. Artıq Avropanın və dünyanın tibb təşkilatları yumurta ilə qidalanmanı məhdudlaşdırmır: onu hər gün yemək olar. Sadəcə, hamının bu barədə pıçıltı ilə danışdığı bir vaxtda Böyük Britaniyada bütün dünyaya uca səslə çağırış edilib. Amerikada bu barədə ucadan danışılmasa da, bütün rəsmi məsləhətlərdən yumurtanın məhdudlaşdırılması ilə bağlı köhnə tələblər, sadəcə olaraq, çıxarılıb.
Yumurtanın gözəllikləri
Orta ölçülü 58 qramlıq yumurtada var:
78 kkal;
6,5 q yüksəkkeyfiyyətli zülal;
demək olar ki, karbonsuzdur;
faydalı yağlar - 2,3 q sadə doymamış yağlar və 0,9 q mürəkkəb doymamış yağlar;
ziyanlı doymuş yağlar: 1,7 q;
xolesterin - 227 mq;
retinol (A vitamini)- 98 mkq;
D vitamini -0,9 mkq;
riboflavin (B6 vitamini)-0,24 mq;
folat (folivi turşusu vitamini) -26 mkq;
B12 vitamini- 1,3 mkq;
fosfor -103 mq
dəmir- 1,0 mq
sink-0,7 mq
yod- 27 mq;
selen -6 mkq

Son videolar

Xətdəkilər
Xətdəki qonaqlar: 58089
Xətdəki istifadəçilər: 268
Rasim SultanovFərdi istifadəçi
RafaelFərdi istifadəçi
NAHIDFərdi istifadəçi
EtibarFərdi istifadəçi
FaiqFərdi istifadəçi
RəfiFərdi istifadəçi
ZiyaFərdi istifadəçi
İlkin DoktorFərdi istifadəçi
Azad test mobFərdi istifadəçi
YaşarFərdi istifadəçi
ZaurFərdi istifadəçi
CosqunFərdi istifadəçi
ZaminFərdi istifadəçi
CavadFərdi istifadəçi
MahirFərdi istifadəçi
SEFERFərdi istifadəçi
EminFərdi istifadəçi
PervizFərdi istifadəçi
UsubFərdi istifadəçi
MüşfiqFərdi istifadəçi
KenanFərdi istifadəçi
ElnurFərdi istifadəçi
RehimFərdi istifadəçi
KhadiJaFərdi istifadəçi
UstaFərdi istifadəçi
ElşadFərdi istifadəçi
RufatFərdi istifadəçi
AzerFərdi istifadəçi
CəfərFərdi istifadəçi
EldarFərdi istifadəçi
Cihangir ÖzünFərdi istifadəçi
HəbibFərdi istifadəçi
saticiFərdi istifadəçi
İsmayılFərdi istifadəçi
qırqovul satılırFərdi istifadəçi
NadirFərdi istifadəçi
ŞirazFərdi istifadəçi
TalehFərdi istifadəçi
RaqifFərdi istifadəçi
SahibFərdi istifadəçi
FerhadFərdi istifadəçi
ElsenFərdi istifadəçi
YaqutFərdi istifadəçi
AfqanFərdi istifadəçi
Sahin.Fərdi istifadəçi
RafiqFərdi istifadəçi
IlqarFərdi istifadəçi
VusalFərdi istifadəçi
MahirFərdi istifadəçi
sebuhiFərdi istifadəçi
SaticiFərdi istifadəçi
MahmudFərdi istifadəçi
NicatFərdi istifadəçi
SeferFərdi istifadəçi
CeyhunFərdi istifadəçi
NamazFərdi istifadəçi
IlkinFərdi istifadəçi
OqtayFərdi istifadəçi
ŞahinFərdi istifadəçi
VahidFərdi istifadəçi
Eliyar m.Fərdi istifadəçi
FermerFərdi istifadəçi
Fərdi istifadəçi
VüqarFərdi istifadəçi
RuslanFərdi istifadəçi
EmirFərdi istifadəçi
VidadiFərdi istifadəçi
QeqaniFərdi istifadəçi
YusifFərdi istifadəçi
MehmanFərdi istifadəçi
EminFərdi istifadəçi
NicatFərdi istifadəçi
GunayFərdi istifadəçi
elnurFərdi istifadəçi
azadFərdi istifadəçi
NicatFərdi istifadəçi
ZahidFərdi istifadəçi
AnarFərdi istifadəçi
SadiqFərdi istifadəçi
CahangirFərdi istifadəçi
SabirFərdi istifadəçi
TuralFərdi istifadəçi
HABILFərdi istifadəçi
KamranFərdi istifadəçi
TalehFərdi istifadəçi
vasifFərdi istifadəçi
hikmətFərdi istifadəçi
ilqarFərdi istifadəçi
rovshanFərdi istifadəçi
vurgunFərdi istifadəçi
vasifFərdi istifadəçi
ElviraFərdi istifadəçi
ElshanFərdi istifadəçi
abdullahFərdi istifadəçi
ArifFərdi istifadəçi
------Fərdi istifadəçi
ElmanFərdi istifadəçi
AliFərdi istifadəçi
MusaFərdi istifadəçi
İlqarFərdi istifadəçi
RuslanFərdi istifadəçi
IsmiFərdi istifadəçi
XayyamFərdi istifadəçi
namazFərdi istifadəçi
RomanFərdi istifadəçi
SeideFərdi istifadəçi
CeyhunFərdi istifadəçi
RASIMFərdi istifadəçi
İNtiqamFərdi istifadəçi
NurlanFərdi istifadəçi
ilqarFərdi istifadəçi
KamilFərdi istifadəçi
SaiqFərdi istifadəçi
FeridFərdi istifadəçi
AlayFərdi istifadəçi
BahramFərdi istifadəçi
sarvanFərdi istifadəçi
SeyidFərdi istifadəçi
NamiqFərdi istifadəçi
VahidFərdi istifadəçi
AwurFərdi istifadəçi
AMINFərdi istifadəçi
seymurFərdi istifadəçi
MubarizFərdi istifadəçi
ZəkaFərdi istifadəçi
TərlanFərdi istifadəçi
MehdiFərdi istifadəçi
ilkinFərdi istifadəçi
cevahirFərdi istifadəçi
OrxanFərdi istifadəçi
Cuce aliramFərdi istifadəçi
EtibarFərdi istifadəçi
HabilFərdi istifadəçi
EbulfezFərdi istifadəçi
HebibFərdi istifadəçi
AnarFərdi istifadəçi
RoyalFərdi istifadəçi
faiqFərdi istifadəçi
TogrulFərdi istifadəçi
SalmanFərdi istifadəçi
NizamiFərdi istifadəçi
AgaFərdi istifadəçi
jaleFərdi istifadəçi
TuralFərdi istifadəçi
QurbanFərdi istifadəçi
RuslanFərdi istifadəçi
İlqarəFərdi istifadəçi
AbdullahFərdi istifadəçi
AyselFərdi istifadəçi
VahabFərdi istifadəçi
SeyidFərdi istifadəçi
OrxanFərdi istifadəçi
AbdulAzizFərdi istifadəçi
AnarFərdi istifadəçi
RöyalFərdi istifadəçi
IsmayilFərdi istifadəçi
RamilFərdi istifadəçi
VusalFərdi istifadəçi
kenan teymurluFərdi istifadəçi
RamalFərdi istifadəçi
KenanFərdi istifadəçi
ÇingizFərdi istifadəçi
FIRUZFərdi istifadəçi
SFərdi istifadəçi
vuqarFərdi istifadəçi
qaraFərdi istifadəçi
ElmiraFərdi istifadəçi
İlhamFərdi istifadəçi
ElxanFərdi istifadəçi
şirketFərdi istifadəçi
ArifFərdi istifadəçi
KamilFərdi istifadəçi
SahinFərdi istifadəçi
МаркизатFərdi istifadəçi
AzerFərdi istifadəçi
NurlanFərdi istifadəçi
AkifFərdi istifadəçi
RuhullahFərdi istifadəçi
huseynFərdi istifadəçi
LiliFərdi istifadəçi
AqilFərdi istifadəçi
AnarFərdi istifadəçi
AgaFərdi istifadəçi
NureddinFərdi istifadəçi
PərvizFərdi istifadəçi
SamirFərdi istifadəçi
kamalFərdi istifadəçi
SamirFərdi istifadəçi
ArifFərdi istifadəçi
panahFərdi istifadəçi
FexriFərdi istifadəçi
elsenFərdi istifadəçi
MubarizFərdi istifadəçi
ŞahinFərdi istifadəçi
RamilFərdi istifadəçi
NicatFərdi istifadəçi
Kazımov TeymurFərdi istifadəçi
ElshadFərdi istifadəçi
FaiqFərdi istifadəçi
AllahsukurFərdi istifadəçi
KerimFərdi istifadəçi
MFərdi istifadəçi
ElxanFərdi istifadəçi
AliFərdi istifadəçi
AyxanFərdi istifadəçi
Kerimov NamiqFərdi istifadəçi
TuralFərdi istifadəçi
AliFərdi istifadəçi
ZooMagazin.azFərdi istifadəçi
TağıFərdi istifadəçi
BayramFərdi istifadəçi
BayramFərdi istifadəçi
ShahinFərdi istifadəçi
NadirFərdi istifadəçi
VuqarFərdi istifadəçi
XəyyamFərdi istifadəçi
Ceyhun QarayevFərdi istifadəçi
RamalFərdi istifadəçi
Ənvər MusayevFərdi istifadəçi
OrxanFərdi istifadəçi
MalikFərdi istifadəçi
EhmedFərdi istifadəçi
ElvinFərdi istifadəçi
RiyadFərdi istifadəçi
OgtayFərdi istifadəçi
ElseverFərdi istifadəçi
RaqifFərdi istifadəçi
ceyhunFərdi istifadəçi
FeridFərdi istifadəçi
RafiqFərdi istifadəçi
ZehraFərdi istifadəçi
eminFərdi istifadəçi
YusifFərdi istifadəçi
SEMEDFərdi istifadəçi
AKDENİZKULUCKAFərdi istifadəçi
MametFərdi istifadəçi
EmilFərdi istifadəçi
BalaemiFərdi istifadəçi
QoyunFərdi istifadəçi
FarizFərdi istifadəçi
EmilFərdi istifadəçi
RaminFərdi istifadəçi
TalehFərdi istifadəçi
omarFərdi istifadəçi
QafarFərdi istifadəçi
omarFərdi istifadəçi
EmilFərdi istifadəçi
AnarFərdi istifadəçi
ElmarFərdi istifadəçi
FuadFərdi istifadəçi
NicatFərdi istifadəçi
ElvinFərdi istifadəçi
ElcinFərdi istifadəçi
SahinFərdi istifadəçi
MAl yiyesiFərdi istifadəçi
ismayilFərdi istifadəçi
TuralFərdi istifadəçi
AgaFərdi istifadəçi
PervizFərdi istifadəçi
ÇingizFərdi istifadəçi
SamirFərdi istifadəçi
namiqFərdi istifadəçi
ZaminFərdi istifadəçi
faiqFərdi istifadəçi
yavərFərdi istifadəçi
ferhadFərdi istifadəçi
RahibFərdi istifadəçi
elnurFərdi istifadəçi

Qeydiyyatlı istifadəçilər:: 3,356
Ən yeni istifadəçi:: sexavetselimov