Hise verilmis quzu quyrugu balaca banner
Hise verilmis quzu quyrugu balaca banner
uniart
uniart

Salam dostlar!Onlayn ödənişlə bağlı çətinliklərinizi bizə bildirin.Zəng edin və ya yazın 0505043704

Qoyunların infeksion kataral isitməsi-göy dil xəstəliyi

Qoyunların infeksion kataral isitməsi-göy dil xəstəliyi
Qoyunların infeksion kataral isitməsi-göy dil xəstəliyi
Qoyunların infeksion kataral isitməsi infeksion xəstəlik olub, isitmə, ağız, burun və bağırsağın selikli qişasının iltihabı, dilin şişməsi, skelet əzələlərinin zədələnmələri, dırnağın iltihabı, boğaz heyvanlarda balasalma və bəzən eybəcər bala doğumu ilə səciyyələnir.
Tarixi məlumat. Xəstəlik ilk dəfə Cənubi Afrikada 1876-cı ildə qoyunlarda, sonra isə iribuynuzlu heyvanlarda qeyd olunmuşdur. Xəstəliyin törədicisi 1905-ci ildə Teylor tərəfindən aşkar edilmişdir. Hal-hazırda xəstəliyə Afrika, Avropa, Asiya və Amerika qitəsində də təsadüf edilir.
İqtisadi zərər. Xəstəlik nəticəsində təsərrüfatlara iqtisadi zərər dəyir. Çünki infeksion kataral isitmə sürətli yayılma qabiliyyətinə və yüksək letallığa malikdir. Bundan əlavə xəstə heyvanlarda arıqlıq, yun məhsuldarlığının və onun keyfiyyətinin aşağı düşməsi baş verir.
Törədicisi. Amil RNT-li virus olmaqla orbiviruslar cinsinə aiddir. Virusun ölçüsü 68 nm-ə bərabərdir. Hazırda virusun 20 seroloji variantı mövcuddur.
Xəstə heyvanların qanından, toxuma mayesindən və daxili orqanlarından virus ayırmaq mümkündür. Virusu toyuq embrionunda, toxuma kulturularında, 1-2 günlük siçanlarda yetişdirmək mümkündür.
Davamlılığı. Virus xarici mühitdə uzun müddət yaşayır. Otaq temperaturu şəraitində konservləşdirilmiş qanda 25 ilə qədər sağ qalır.
Termiki təsirlərə davamsız olmaqla 60°C-də 5 dəqiqəyə məhv olur. Turşu, qələvi və xlorlu birləşmələr virusu qısa müddətdə inaktivləşdirir.
Epizootoloji xüsusiyyətləri. Xəstəliyin törədicisinə qoyunlar, xüsusilə merinos cinsli qoyunlar daha çox həssasdır. Bundan əlavə qaramal, keçilər, antiloplar və gəmiricilər də həssasdır. Bunlarda xəstəlik simptomsuz, latent formada gedir.
İnfeksion kataral isitmə epizootiya formasında getməklə sürünün yarıdan çoxunu əhatə edir. Xəstəlik mövsümilik xarakteri daşıyır, ən çox yayda yağmurlu havalarda xəstəlik baş verir. Xəstəliyin yayılmasında həşəratlar mühüm rol oynayır. Həşərat olmadıqda xəstəliyin yayılması mümkün deyil.
İnfeksiya törədicisinin mənbəyi xəstə heyvanlar hesab olunur. Bundan əlavə xəstəlikdən sağalmış heyvanlarda virus 4 aya qədər orqanizmdə qalır və müxtəlif yollarla xarici mühitə yayılır. Epizootiyalararası dövrdə virus əsasən iribuynuzlu heyvanlarda və vəhşi gövşəyən heyvanlarda saxlanır ki, nəticədə stasionarlıq vəziyyəti yaranır. Təbiətdə xəstəlik törədicisinin ehtiyat mənbəyi kimi yoluxmuş iribuynuzlu heyvanlar və antiloplar mühüm rol oynayır.
Patogenez. Orqanizmə daxil olmuş amil həzm üzvlərinin selikli qişasının epiteli hüceyrələrində və daxili orqanlarda çoxalaraq orqanizmdə maddələr mübadiləsinin pozğunluğuna səbəb olur. Virus ən çox yoluxmanın 5-11-ci günlə- rində daxili orqanlarda, limfa düyünlərində və qanda nəzərə çarpır. 35-40 gündən sonra isə daxili orqanlarda olmur. Boğaz heyvanlarda virus köbəkciyəsi vasitəsilə dölə keçir, onun zədələnmələrini törədir ki, nəticədə balasalma və qüsurlu bala doğulur. Bundan əlavə virus skelet əzələlərini zədələdiyi üçün heyvanlarda möhkəm yorğunluq müşahidə olunur. Virusun təsirindən dəri kaqşlyarlarının sıxılması nəticəsində qanın dəriyə axması zəifləyir və bununla əlaqədar olaraq yunun tökülməsi baş verir.
Gedişi kliniki əlamətləri. Təbii xəstələnmə zamanı inkubasiya dövrü I həftəyə qədər, süni yoluxmada isə 2-4 günə qədərdir. Qoyunlarda xəstəlik iti, yarımiti gedişli və abortiv formada müşahidə edilir.
İtigediş zamanı temperaturun qısamüddətli yüksəlməsi ağız və burun boşluğu selikli qişasının hiperemiyası, ağızdan maye axması, burundan qanla qarışıq selikli-irinli axıntı müşahidə edilir. Dodaq, damaq və dilin şişkinləşməsi, yara və eroziya nəzərə çarpır. heyvanlarda dil tünd qırmızıdan bənövşəyi rəngə qədər dəyişilir ki, buna da göy dil xəstəliyi deyirlər. Xəstəlik davam etdikcə tədricən burun axıntısı irinə çevrilir, onun yollarında quruyur və buna görə də tənəffüs çətinləşir. Sonradan gözdə, çənəaltı sahədə, qulaq nahiyəsində şişkinlik əmələ gəlir və tədricən boyun və döş hissəsinə yayılır. Çox vaxt ağciyərin iltihabı, qanlı ishal, dəri üzərində çatlar və ətrafların zədələnmələri nəticəsində axsaqlıq müşahidə edilir. həzm sisteminin pozğunluğu nəticəsində heyvanlarda arıqlama, yunun tökül məsi görünür. Xəstəliyin itigedişi əsasən ölümlə nəticələnir.
Yarımiti gediş zamanı kliniki əlamətlər itigedişdə olduğu kimidir. heyvanda şiddətli arıqlama nəticəsində tam taqətdən düşmə və boyunun əyilməsi görünür. Ətrafların zədələnməsi nəticəsində axsaqlıq, dırnaq nahiyəsinin irinli iltihabı nəticəsində dırnaq başmağının qopub düşməsi nəzərə çarpır. Xəstəlik yaya qədər davam etməklə tədricən sağalma ilə nəticələnir, ancaq ətrafların ağır formalı zədələnməsi zamanı heyvanlar təsərrüfat əhəmiyyətini itirdiyinə görə çıxdaş edilir.
Abortiv forma zamanı isitmə, ağız boşluğunun selikli qişasının səthi iltihabı və qısa müddətdə sağalma baş verir. Xəstəliyin bu forması əsasən iribuynuzlu heyvanlarda müşahidə edilir.
Bəzən iribuynuzlu heyvanlarda közdə iltihab, ağızsuyu ifrazatının artması, ağız və burun boşluğu selikli qişasının hiperemiyası və temperaturun yüksəlməsi müşahidə edilir. Belə heyvanların burun aynasında, dodaqda, damaqda, ətraflarda və yelin üzərində yaralar görünür. Dil şişərək ağızdan kənara çıxır və udma aktı tam pozulur. Boğaz heyvanlarda balasalma və qüsurlu balaların doğulması nəzərə çarpır.
Patoloji-anatomik dəyişikliklər. Xarakterik dəyişiklər həzm sistemi üzvlərində görünür. Ağız boşluğu və dilin selikli qişasının hiperemiyası, şişkinliyi, sianozluğu və qan sağıntıları nəzərə çarpır. Dodaq, dil və damaqda eroziya və yaralar görünür. Boyun, kürək və köks nahiyəsinin dərialtı toxumasında hiperemiyalı sahələr aşkar edilir. Skelet əzələsində, ürəkdə, tənəffüs üzvlərinin və sidik yollarının selikli qişasında, nazik bağırsaq sistemində çoxlu miqdarda qan sağıntıları görünür.
Diaqnoz. Xəstəliyə diaqnoz qoymaq üçün onun epizootoloji xüsusiyyətləri, kliniki əlamətləri və patoloji-anatomik dəyişikliklər nəzərə alınır. Diaqnozun dəqiqləşdirilməsi üçün virusoloji müayinələr aparılır. Patoloji materialdan virusun ayrılması üçün hüceyrə kulturası, toyuq embrionu və siçanların intraserebral yoluxdurulmasından istifadə edilir. Bəzən sağlam qoyunların patoloji materialla yoluxdurulması aparılır. Bunun üçün xəstə heyvanın qanından 10 ml götürülərək sağlam heyvanın venasına yeridilir və infeksion kataral isitmənin simptomları görünürsə diaqnoz təsdiq edilir.
Bundan başqa diaqnoz məqsədilə KBR, DPR və İFR istifadə edilir.
Təfriqi diaqnoz. Xəstəliyi dabaqdan, yaman kataral isitmədən, nekrobakteriozdan və kontakioz ektimadan təfriq etmək lazımdır.
Dabaqda yüksək kontakiozluq, aftaların olması və virussloji müayinlərin nəticələri əsas götürülür.

Son videolar

Xətdəkilər
Xətdəki qonaqlar: 57219
Xətdəki istifadəçilər: 259
Rasim SultanovFərdi istifadəçi
RafaelFərdi istifadəçi
NAHIDFərdi istifadəçi
EtibarFərdi istifadəçi
FaiqFərdi istifadəçi
RəfiFərdi istifadəçi
ZiyaFərdi istifadəçi
İlkin DoktorFərdi istifadəçi
Azad test mobFərdi istifadəçi
YaşarFərdi istifadəçi
ZaurFərdi istifadəçi
CosqunFərdi istifadəçi
ZaminFərdi istifadəçi
CavadFərdi istifadəçi
MahirFərdi istifadəçi
SEFERFərdi istifadəçi
EminFərdi istifadəçi
PervizFərdi istifadəçi
UsubFərdi istifadəçi
MüşfiqFərdi istifadəçi
KenanFərdi istifadəçi
ElnurFərdi istifadəçi
RehimFərdi istifadəçi
KhadiJaFərdi istifadəçi
UstaFərdi istifadəçi
ElşadFərdi istifadəçi
RufatFərdi istifadəçi
AzerFərdi istifadəçi
CəfərFərdi istifadəçi
EldarFərdi istifadəçi
Cihangir ÖzünFərdi istifadəçi
HəbibFərdi istifadəçi
saticiFərdi istifadəçi
İsmayılFərdi istifadəçi
qırqovul satılırFərdi istifadəçi
NadirFərdi istifadəçi
ŞirazFərdi istifadəçi
TalehFərdi istifadəçi
RaqifFərdi istifadəçi
SahibFərdi istifadəçi
FerhadFərdi istifadəçi
ElsenFərdi istifadəçi
YaqutFərdi istifadəçi
AfqanFərdi istifadəçi
Sahin.Fərdi istifadəçi
RafiqFərdi istifadəçi
IlqarFərdi istifadəçi
VusalFərdi istifadəçi
MahirFərdi istifadəçi
sebuhiFərdi istifadəçi
SaticiFərdi istifadəçi
MahmudFərdi istifadəçi
NicatFərdi istifadəçi
SeferFərdi istifadəçi
CeyhunFərdi istifadəçi
NamazFərdi istifadəçi
IlkinFərdi istifadəçi
OqtayFərdi istifadəçi
ŞahinFərdi istifadəçi
VahidFərdi istifadəçi
Eliyar m.Fərdi istifadəçi
FermerFərdi istifadəçi
Fərdi istifadəçi
VüqarFərdi istifadəçi
RuslanFərdi istifadəçi
EmirFərdi istifadəçi
VidadiFərdi istifadəçi
QeqaniFərdi istifadəçi
YusifFərdi istifadəçi
MehmanFərdi istifadəçi
EminFərdi istifadəçi
NicatFərdi istifadəçi
GunayFərdi istifadəçi
elnurFərdi istifadəçi
azadFərdi istifadəçi
NicatFərdi istifadəçi
ZahidFərdi istifadəçi
AnarFərdi istifadəçi
SadiqFərdi istifadəçi
CahangirFərdi istifadəçi
SabirFərdi istifadəçi
TuralFərdi istifadəçi
HABILFərdi istifadəçi
KamranFərdi istifadəçi
TalehFərdi istifadəçi
vasifFərdi istifadəçi
hikmətFərdi istifadəçi
ilqarFərdi istifadəçi
rovshanFərdi istifadəçi
vurgunFərdi istifadəçi
vasifFərdi istifadəçi
ElviraFərdi istifadəçi
ElshanFərdi istifadəçi
abdullahFərdi istifadəçi
ArifFərdi istifadəçi
------Fərdi istifadəçi
ElmanFərdi istifadəçi
AliFərdi istifadəçi
MusaFərdi istifadəçi
İlqarFərdi istifadəçi
RuslanFərdi istifadəçi
IsmiFərdi istifadəçi
XayyamFərdi istifadəçi
namazFərdi istifadəçi
RomanFərdi istifadəçi
SeideFərdi istifadəçi
CeyhunFərdi istifadəçi
RASIMFərdi istifadəçi
İNtiqamFərdi istifadəçi
NurlanFərdi istifadəçi
ilqarFərdi istifadəçi
KamilFərdi istifadəçi
SaiqFərdi istifadəçi
FeridFərdi istifadəçi
AlayFərdi istifadəçi
BahramFərdi istifadəçi
sarvanFərdi istifadəçi
SeyidFərdi istifadəçi
NamiqFərdi istifadəçi
VahidFərdi istifadəçi
AwurFərdi istifadəçi
AMINFərdi istifadəçi
seymurFərdi istifadəçi
MubarizFərdi istifadəçi
ZəkaFərdi istifadəçi
TərlanFərdi istifadəçi
MehdiFərdi istifadəçi
ilkinFərdi istifadəçi
cevahirFərdi istifadəçi
OrxanFərdi istifadəçi
Cuce aliramFərdi istifadəçi
EtibarFərdi istifadəçi
HabilFərdi istifadəçi
EbulfezFərdi istifadəçi
HebibFərdi istifadəçi
AnarFərdi istifadəçi
RoyalFərdi istifadəçi
faiqFərdi istifadəçi
TogrulFərdi istifadəçi
SalmanFərdi istifadəçi
NizamiFərdi istifadəçi
AgaFərdi istifadəçi
jaleFərdi istifadəçi
TuralFərdi istifadəçi
QurbanFərdi istifadəçi
RuslanFərdi istifadəçi
İlqarəFərdi istifadəçi
AbdullahFərdi istifadəçi
AyselFərdi istifadəçi
VahabFərdi istifadəçi
SeyidFərdi istifadəçi
OrxanFərdi istifadəçi
AbdulAzizFərdi istifadəçi
AnarFərdi istifadəçi
RöyalFərdi istifadəçi
IsmayilFərdi istifadəçi
RamilFərdi istifadəçi
VusalFərdi istifadəçi
kenan teymurluFərdi istifadəçi
RamalFərdi istifadəçi
KenanFərdi istifadəçi
ÇingizFərdi istifadəçi
FIRUZFərdi istifadəçi
SFərdi istifadəçi
vuqarFərdi istifadəçi
qaraFərdi istifadəçi
ElmiraFərdi istifadəçi
İlhamFərdi istifadəçi
ElxanFərdi istifadəçi
şirketFərdi istifadəçi
ArifFərdi istifadəçi
KamilFərdi istifadəçi
SahinFərdi istifadəçi
МаркизатFərdi istifadəçi
AzerFərdi istifadəçi
NurlanFərdi istifadəçi
AkifFərdi istifadəçi
RuhullahFərdi istifadəçi
huseynFərdi istifadəçi
LiliFərdi istifadəçi
AqilFərdi istifadəçi
AnarFərdi istifadəçi
AgaFərdi istifadəçi
NureddinFərdi istifadəçi
PərvizFərdi istifadəçi
SamirFərdi istifadəçi
kamalFərdi istifadəçi
SamirFərdi istifadəçi
ArifFərdi istifadəçi
panahFərdi istifadəçi
FexriFərdi istifadəçi
elsenFərdi istifadəçi
MubarizFərdi istifadəçi
ŞahinFərdi istifadəçi
RamilFərdi istifadəçi
NicatFərdi istifadəçi
Kazımov TeymurFərdi istifadəçi
ElshadFərdi istifadəçi
FaiqFərdi istifadəçi
AllahsukurFərdi istifadəçi
KerimFərdi istifadəçi
MFərdi istifadəçi
ElxanFərdi istifadəçi
AliFərdi istifadəçi
AyxanFərdi istifadəçi
Kerimov NamiqFərdi istifadəçi
TuralFərdi istifadəçi
AliFərdi istifadəçi
ZooMagazin.azFərdi istifadəçi
TağıFərdi istifadəçi
BayramFərdi istifadəçi
BayramFərdi istifadəçi
ShahinFərdi istifadəçi
NadirFərdi istifadəçi
VuqarFərdi istifadəçi
XəyyamFərdi istifadəçi
Ceyhun QarayevFərdi istifadəçi
RamalFərdi istifadəçi
Ənvər MusayevFərdi istifadəçi
OrxanFərdi istifadəçi
MalikFərdi istifadəçi
EhmedFərdi istifadəçi
ElvinFərdi istifadəçi
RiyadFərdi istifadəçi
OgtayFərdi istifadəçi
ElseverFərdi istifadəçi
RaqifFərdi istifadəçi
ceyhunFərdi istifadəçi
FeridFərdi istifadəçi
RafiqFərdi istifadəçi
ZehraFərdi istifadəçi
eminFərdi istifadəçi
YusifFərdi istifadəçi
SEMEDFərdi istifadəçi
AKDENİZKULUCKAFərdi istifadəçi
MametFərdi istifadəçi
EmilFərdi istifadəçi
BalaemiFərdi istifadəçi
QoyunFərdi istifadəçi
FarizFərdi istifadəçi
EmilFərdi istifadəçi
RaminFərdi istifadəçi
TalehFərdi istifadəçi
omarFərdi istifadəçi
QafarFərdi istifadəçi
omarFərdi istifadəçi
EmilFərdi istifadəçi
AnarFərdi istifadəçi
ElmarFərdi istifadəçi
FuadFərdi istifadəçi
NicatFərdi istifadəçi
ElvinFərdi istifadəçi
ZaminFərdi istifadəçi
ElcinFərdi istifadəçi
SahinFərdi istifadəçi
MAl yiyesiFərdi istifadəçi
ismayilFərdi istifadəçi
TuralFərdi istifadəçi
AgaFərdi istifadəçi

Qeydiyyatlı istifadəçilər:: 3,345
Ən yeni istifadəçi:: vugo088