uniart
cars az
uniart
magaza ac

Salam dostlar!Onlayn ödənişlə bağlı çətinliklərinizi bizə bildirin.Zəng edin və ya yazın 0505043704

Orqanizmlərin geni belə dəyişdirilir

Orqanizmlərin geni belə dəyişdirilir
Orqanizmlərin geni belə dəyişdirilir
Alimlər müasir dünyanı təhdid edən 3 əsas təhlükəni bu cür sıralayır: nüvə silahı, azon dəyili və geni dəyişdirilmiş orqanizmlər. Bəli, GMO-lar bəşəriyyətin sonunu yaxınlaşdıran silah kimi xarakterizə edilir. Bəs nədir GMO? Canlıların geni necə dəyişdirilir? Geni dəyişdirilmiş məhsullar hansı fəsadlar törədə bilər? Ölkəmizdə bu sahədə vəziyyət necədir? Bütün bu suallara növbəti araşdırmamızda aydınlıq gətirmişik.
Ötən əsrin 70 illərində genetika sahəsində aparılan tədqiqatlar inqilabi kəşflə nəticələndi. Alimlər canlıların genini dəyişməyə nail oldular. Bu nailiyyət bitkilərə də şamil edildi, GMO-lar, başqa sözlə, transgen orqanizmlər əldə edildi.
Məsələn, xəstəliyə davamlı olması üçün kartofa əqrəb geni vururlar. Pomidora və çiyələyə köçürülən balıq geni isə onları soyuqdan və şaxtadan qoruyur. Düyünü daha qidalı etmək üçün ona ana südünün daşıyıcısı olan insan geni vururlar. Ümumilikdə dünyada 23 bitkinin 383 geni dəyişdirilmiş sortu yetişdirilir. Bu siyahıda birinci yeri 133 növlə qarğıdalı tutur.
Genetik modifikasiya ilə hətta canlıların xarici görünüşünü də dəyişmək mümkündür. Məsələn, təbii rəngi ağ-qara olan zebra balıqları gen dəyişdilməsi ilə müxtəlif rənglərə boyanır. Bu yolla qızılgülün, siçovulların və müxtəlif tərəvəzlərin də rəngi və ölçüsü dəyişdirilir.
Ancaq GMO-ların insan orqanizminə təsiri də qaçılmazdır. İddialara görə, geni dəyişdirilmiş məhsullar raxitlik, ayaqların tutulması, inkişafdan qalma, sonsuzluq, maddələr mübadiləsinin pozulması, xərçəng və autizm xəstəliklərinə səbəb olur.
İnsan orqanizminə təsiri tam sübut olunmasa da, heyvanlar üzərində aparılan təcrübə konkret nəticələrlə yekunlaşıb. Bu kadrlar 2012-ci ildə Fransada çəkilib. 2 il ərzində geni dəyişdirilmiş qarğıdalı ilə qidalanan siçanın sinəsində bədxassəli şiş əmələ gəlib. Tədqiqatın nəticələri bütün dünyada əks-səda doğurub. Bundan sonra GMO-ların istehsalı və idxalı ilə bağlı dövlətlər tərəfindən qərarlar sərtləşdirilib.
Hazırda 28 ölkədə GMO istehsal edilir ki, həmin ölkələrdə də ümumilikdə 4 milyard insan yaşayır. Dünyada 181 milyon hektar ərazidə geni dəyişdirilmiş məhsullar becərilir. 40-a yaxın ölkə isə öz ərazisinə GMO buraxmır. Bu ölkələrdən biri də Azərbaycandır.
Qanunlara görə, geni dəyişdirilmiş bitkilər, toxumları və tingləri, həmçinin GMO-lardan hazırlanan müxtəlif məhsulların Azərbaycana gətirilməsi, satışı və istehsalı qadağandır. Bu tələbləri pozan şəxsləri hətta 7 ilə qədər həbs gözləyir. Bununla bağlı qanunvericiliyə dəyişiklik parlamentin müzakirəsindədir. GMO-ların ölkəyə gətirilməsinin qarşısını almaq məqsədilə sərhəd keçid məntəqələrinə xüsusi siyahı təqdim edilib. Həmin siyahıda GMO sortları və bu sortların istehsalçı şirkətlərinin adları qeyd edilib.
Geni dəyişdirilmiş məhsullar Azərbaycana buraxılmır. Ancaq ölkə daxilində də GMO-lar istehsal edilə bilər. Bəzi ekspertlər tərəfindən iddia edilir ki, bazardakı meyvə tərəvəzin, xüsusilə bu cür eyni ölçüdə, eyni rəngdə və uzun müddət xarab olmayan məhsulların böyük əksəriyyəti GMO-dur. Ancaq alimlər bildirirlər ki, GMO-ları xarici görünüşdən müəyyən etmək qeyri-mümkündür. Bunun üçün yalnız və yalnız laboratoriyada DNT analizi aparılmalıdır. Satışda olan məhsulların GMO olub-olmaması Standartlaşdırma, Metrologiya və Patent üzrə Dövlət mitəsinin nəzdində fəaliyyət göstərən laboratoriyada yoxlanılır.
Son bir ildə aktiv fəaliyyət göstərən laboratoriyada yoxlanılan məhsullarda hələlik GMO-ya rast gəlinməyib. Digər bir laboratoriya Genetik Ehtiyatlar İnstitutunda yerləşir. Burada toxumlar və əkin materialları yoxlanılır. (xəzərxəbər)www.bizimyol.info

Son videolar

Xətdəkilər
Xətdəki qonaqlar: 56747
Xətdəki istifadəçilər: 255
Rasim SultanovFərdi istifadəçi
RafaelFərdi istifadəçi
NAHIDFərdi istifadəçi
EtibarFərdi istifadəçi
FaiqFərdi istifadəçi
RəfiFərdi istifadəçi
ZiyaFərdi istifadəçi
İlkin DoktorFərdi istifadəçi
Azad test mobFərdi istifadəçi
YaşarFərdi istifadəçi
ZaurFərdi istifadəçi
CosqunFərdi istifadəçi
ZaminFərdi istifadəçi
CavadFərdi istifadəçi
MahirFərdi istifadəçi
SEFERFərdi istifadəçi
EminFərdi istifadəçi
PervizFərdi istifadəçi
UsubFərdi istifadəçi
MüşfiqFərdi istifadəçi
KenanFərdi istifadəçi
ElnurFərdi istifadəçi
RehimFərdi istifadəçi
KhadiJaFərdi istifadəçi
UstaFərdi istifadəçi
ElşadFərdi istifadəçi
RufatFərdi istifadəçi
AzerFərdi istifadəçi
CəfərFərdi istifadəçi
EldarFərdi istifadəçi
Cihangir ÖzünFərdi istifadəçi
HəbibFərdi istifadəçi
saticiFərdi istifadəçi
İsmayılFərdi istifadəçi
qırqovul satılırFərdi istifadəçi
NadirFərdi istifadəçi
ŞirazFərdi istifadəçi
TalehFərdi istifadəçi
RaqifFərdi istifadəçi
SahibFərdi istifadəçi
FerhadFərdi istifadəçi
ElsenFərdi istifadəçi
YaqutFərdi istifadəçi
AfqanFərdi istifadəçi
Sahin.Fərdi istifadəçi
RafiqFərdi istifadəçi
IlqarFərdi istifadəçi
VusalFərdi istifadəçi
MahirFərdi istifadəçi
sebuhiFərdi istifadəçi
SaticiFərdi istifadəçi
MahmudFərdi istifadəçi
NicatFərdi istifadəçi
SeferFərdi istifadəçi
CeyhunFərdi istifadəçi
NamazFərdi istifadəçi
IlkinFərdi istifadəçi
OqtayFərdi istifadəçi
ŞahinFərdi istifadəçi
VahidFərdi istifadəçi
Eliyar m.Fərdi istifadəçi
FermerFərdi istifadəçi
Fərdi istifadəçi
VüqarFərdi istifadəçi
RuslanFərdi istifadəçi
EmirFərdi istifadəçi
VidadiFərdi istifadəçi
QeqaniFərdi istifadəçi
YusifFərdi istifadəçi
MehmanFərdi istifadəçi
EminFərdi istifadəçi
NicatFərdi istifadəçi
GunayFərdi istifadəçi
elnurFərdi istifadəçi
azadFərdi istifadəçi
NicatFərdi istifadəçi
ZahidFərdi istifadəçi
AnarFərdi istifadəçi
SadiqFərdi istifadəçi
CahangirFərdi istifadəçi
SabirFərdi istifadəçi
TuralFərdi istifadəçi
HABILFərdi istifadəçi
KamranFərdi istifadəçi
TalehFərdi istifadəçi
vasifFərdi istifadəçi
hikmətFərdi istifadəçi
ilqarFərdi istifadəçi
rovshanFərdi istifadəçi
vurgunFərdi istifadəçi
vasifFərdi istifadəçi
ElviraFərdi istifadəçi
ElshanFərdi istifadəçi
abdullahFərdi istifadəçi
ArifFərdi istifadəçi
------Fərdi istifadəçi
ElmanFərdi istifadəçi
AliFərdi istifadəçi
MusaFərdi istifadəçi
İlqarFərdi istifadəçi
RuslanFərdi istifadəçi
IsmiFərdi istifadəçi
XayyamFərdi istifadəçi
namazFərdi istifadəçi
RomanFərdi istifadəçi
SeideFərdi istifadəçi
CeyhunFərdi istifadəçi
RASIMFərdi istifadəçi
İNtiqamFərdi istifadəçi
NurlanFərdi istifadəçi
ilqarFərdi istifadəçi
KamilFərdi istifadəçi
SaiqFərdi istifadəçi
FeridFərdi istifadəçi
AlayFərdi istifadəçi
BahramFərdi istifadəçi
sarvanFərdi istifadəçi
SeyidFərdi istifadəçi
NamiqFərdi istifadəçi
VahidFərdi istifadəçi
AwurFərdi istifadəçi
AMINFərdi istifadəçi
seymurFərdi istifadəçi
MubarizFərdi istifadəçi
ZəkaFərdi istifadəçi
TərlanFərdi istifadəçi
MehdiFərdi istifadəçi
ilkinFərdi istifadəçi
cevahirFərdi istifadəçi
OrxanFərdi istifadəçi
Cuce aliramFərdi istifadəçi
EtibarFərdi istifadəçi
HabilFərdi istifadəçi
EbulfezFərdi istifadəçi
HebibFərdi istifadəçi
AnarFərdi istifadəçi
RoyalFərdi istifadəçi
faiqFərdi istifadəçi
TogrulFərdi istifadəçi
SalmanFərdi istifadəçi
NizamiFərdi istifadəçi
AgaFərdi istifadəçi
jaleFərdi istifadəçi
TuralFərdi istifadəçi
QurbanFərdi istifadəçi
RuslanFərdi istifadəçi
İlqarəFərdi istifadəçi
AbdullahFərdi istifadəçi
AyselFərdi istifadəçi
VahabFərdi istifadəçi
SeyidFərdi istifadəçi
OrxanFərdi istifadəçi
AbdulAzizFərdi istifadəçi
AnarFərdi istifadəçi
RöyalFərdi istifadəçi
IsmayilFərdi istifadəçi
RamilFərdi istifadəçi
VusalFərdi istifadəçi
kenan teymurluFərdi istifadəçi
RamalFərdi istifadəçi
KenanFərdi istifadəçi
ÇingizFərdi istifadəçi
FIRUZFərdi istifadəçi
SFərdi istifadəçi
vuqarFərdi istifadəçi
qaraFərdi istifadəçi
ElmiraFərdi istifadəçi
İlhamFərdi istifadəçi
ElxanFərdi istifadəçi
şirketFərdi istifadəçi
ArifFərdi istifadəçi
KamilFərdi istifadəçi
SahinFərdi istifadəçi
МаркизатFərdi istifadəçi
AzerFərdi istifadəçi
NurlanFərdi istifadəçi
AkifFərdi istifadəçi
RuhullahFərdi istifadəçi
huseynFərdi istifadəçi
LiliFərdi istifadəçi
AqilFərdi istifadəçi
AnarFərdi istifadəçi
AgaFərdi istifadəçi
NureddinFərdi istifadəçi
PərvizFərdi istifadəçi
SamirFərdi istifadəçi
kamalFərdi istifadəçi
SamirFərdi istifadəçi
ArifFərdi istifadəçi
panahFərdi istifadəçi
FexriFərdi istifadəçi
elsenFərdi istifadəçi
MubarizFərdi istifadəçi
ŞahinFərdi istifadəçi
RamilFərdi istifadəçi
NicatFərdi istifadəçi
Kazımov TeymurFərdi istifadəçi
ElshadFərdi istifadəçi
FaiqFərdi istifadəçi
AllahsukurFərdi istifadəçi
KerimFərdi istifadəçi
MFərdi istifadəçi
ElxanFərdi istifadəçi
AliFərdi istifadəçi
AyxanFərdi istifadəçi
Kerimov NamiqFərdi istifadəçi
TuralFərdi istifadəçi
AliFərdi istifadəçi
ZooMagazin.azFərdi istifadəçi
TağıFərdi istifadəçi
BayramFərdi istifadəçi
BayramFərdi istifadəçi
ShahinFərdi istifadəçi
NadirFərdi istifadəçi
VuqarFərdi istifadəçi
XəyyamFərdi istifadəçi
Ceyhun QarayevFərdi istifadəçi
RamalFərdi istifadəçi
Ənvər MusayevFərdi istifadəçi
OrxanFərdi istifadəçi
MalikFərdi istifadəçi
EhmedFərdi istifadəçi
ElvinFərdi istifadəçi
RiyadFərdi istifadəçi
OgtayFərdi istifadəçi
ElseverFərdi istifadəçi
RaqifFərdi istifadəçi
ceyhunFərdi istifadəçi
FeridFərdi istifadəçi
RafiqFərdi istifadəçi
ZehraFərdi istifadəçi
eminFərdi istifadəçi
YusifFərdi istifadəçi
SEMEDFərdi istifadəçi
AKDENİZKULUCKAFərdi istifadəçi
MametFərdi istifadəçi
EmilFərdi istifadəçi
BalaemiFərdi istifadəçi
QoyunFərdi istifadəçi
FarizFərdi istifadəçi
EmilFərdi istifadəçi
RaminFərdi istifadəçi
TalehFərdi istifadəçi
omarFərdi istifadəçi
QafarFərdi istifadəçi
omarFərdi istifadəçi
EmilFərdi istifadəçi
AnarFərdi istifadəçi
ElmarFərdi istifadəçi
FuadFərdi istifadəçi
NicatFərdi istifadəçi
ElvinFərdi istifadəçi
ZaminFərdi istifadəçi
ElcinFərdi istifadəçi
SahinFərdi istifadəçi

Qeydiyyatlı istifadəçilər:: 3,340
Ən yeni istifadəçi:: settartaghizade