magaza ac
uniart
Avropada sifaris texnika balaca banner
cars az

Salam dostlar!Onlayn ödənişlə bağlı çətinliklərinizi bizə bildirin.Zəng edin və ya yazın 0505043704

QOYUN VƏ KEÇİLƏRİN KONTAGİOZ EKTİMASI

QOYUN VƏ KEÇİLƏRİN KONTAGİOZ EKTİMASI
QOYUN VƏ KEÇİLƏRİN KONTAGİOZ EKTİMASI
Qoyun və keçilərin kontagioz ektimasi iti gedişli virus xəstəliyidir. Ağız boşluğunun selikli qişasında, dodaqların, ətrafların, yelinin, cinsiyyət orqanlarının dərisində və digər yerlərdə düyünlərin, vezikulaların, pustulaların və qaysaqlanmış yaraların əmələ gəlməsi ilə səciyyələnir.
Törədicisi. DNT-li virusdur. Parapoksivirus cinsinə, poksiviride ailəsinə mənsubdur. 250-280 nm-ə bərabərdir. Paşen və Morozov üsulu ilə boyamadan istifadə edilir. Virusu yetişdirmək üçün 10-12 günlük toyuq embrionundan istifadə edilir.
Epizootologiyası. Təbii şəraitdə bütün yaşda olan qoyun və keçilər cinsindən asılı olmayaraq yoluxa bilərlər. 4 günlükdən 10 aylığadək quzular xəstəliyə tez-tez tutulur və ağır formada keçirirlər.
İnfeksiyanın mənbəyi xəstə və bu xəstəlikdən sağalmış heyvanlardır. Onların patoloji elementləri, habelə ağız və burun axıntıları vasitəsilə törədici ətrafa, otlaqlara və qulluq əşyalarına, yemə, ota, suya yayılır. Yelini xəstə ana qoyunlar quzuları yoluxdura bilərlər.
İnfeksiyanın giriş qapısı dərinin və selikli qişaların zədələnmiş nahiyələridir. Ona görə də yoluxmaya və xəstəliyin geniş yayılmasına toxumaların tamlığım pozan tikanlı otlar, kollar, habelə antisanitar bəsləmə şəraiti də səbəb olur. Fermada xəstəlik baş verəndən sonra xəstə və sağlam heyvanlar bir-birindən ayrı saxlanmırsa, qısa vaxt ərzində bütün sürü xəstələnir və epizootiya halını alır. 2-3 həftəyə sürüdəki heyvanların 50%-ə qədəri yoluxa bilir. Xəstəlik stasionar xarakterli olub, yazda və payızda müşahidə olunur. Xəstəlik çox vaxt ikinci infeksiya ilə paralel gedir ki, bu da prosesin çox mürəkkəbləşməsi ilə nəticələnir, diaqnoz və mübarizə çətinləşir, əksər hallarda ölüm baş verir. Belə hallarda yoluxma 100%, ölüm 12%-dək, quzularda isə 90%-dək yüksələ bilir.
İmmunitet. Xəstəlikdən sağalan heyvanlarda 8 aydan 2 ilədək immunitet yaranır.
Xəstəlik zamanı heyvanların qanında aqqlütininləşdirici, presipitinləşdirici və komplement birləşdirici əks cisimlər yaranır.
Xəstəliyə görə qeyri-sağlam təsərrüfatlarda qoyun və quzuların vaksinasiyası üçün KK ştammından hazırlanmış maye kultural virus vaksin istifadə edilir. Vaksin alt dodağın skarifikasiya olunmuş dərisinə 8-12 gün fasilə ilə 2 dəfəyə 0,3 ml işlədilir. Bundan başqa xəstəliyə qarşı L ştammdan hazırlanmış quru kultural virus vaksin tətbiq edilir. 0,3 ml vaksin vurulduqdan 3-6 gün keçmiş inyeksiya yerində bir neçə ədəd dəyirmi, parlaq, qızılgül rəngində düyünlər əmələ gəlir, 4 gündən sonra isə sorulur, immunitet 15-ci günədək formalaşır və 6-8 ay davam edir.
Klinik əlamətləri. Təbii şəraitdə inkubasiya dövrü 3-10 gün, eksperimental yoluxdurmada isə 2-3 gün davam edir. Xəstəlik iti, yarımiti və xroniki gedişli ola bilər. Klinikasına görə xəstəliyin stomatit, dodaq, dırnaq və genital formaları vardır. Lakin qeyd etmək lazımdır ki, belə bölgü şərtidir, çünki çox vaxt patoloji prosesin eyni zamanda bütün orqanlarda inkişaf etdiyi qeyd olunur.
Dodaq və stomatit formalı xəstəlik zamanı törədicinin daxil olduğu yerlərdə (çox vaxt dodaqların kənarında və ağızın künclərində) müxtəlif böyüklükdə qırmızımtıl ləkələr görünür. Onların mərkəzində k içik düyüncüklər inkişaf edir və sonra da vezikula və pustulaya çevrilirlər. Axırıncılar partlayır və eroziya əmələ gəlir. Bunlardan axan axıntı tez quruyur, qaysaqlanır, qəhvəyi. və boz-qara yaralara çevrilirlər. Yem qəbulu çətinləşir, bəzi hallarda bədən temperaturu yüksəlir. Ölüm baş vermirsə, heyvan 10-14 günə sağalmağa başlayır, qaysaqlar tökülür, yaralar sağalır. Yoluxma xəstə quzudan anasının yelininə də keçə bilər.
Dırnaq formasında oxşar proses ayaqların aşağı hissəsində, dırnaqarası nahiyələrdə baş verir, xəstə axsayır.
Genital formada pustula, eroziya və qaysaqlı yaralar yelində, budların içəri hissəsində, cinsiyyət dodaqlarında və cinsiyyət orqanlarında əmələ gəlir, yelində qanqrenozlu mastit inkişaf edə bilər.
Patoloji-anatomik dəyişikliklər. Bu dəyişikliklər xarakterik deyildir. Yəni tam mənada inkişaf edən və bütün hallarda olduğu kimi rast gəlinən patoloji dəyişiklik görünmür. Cəsədlər arıq olur. Ağızın selikli qişasında, dodaqlarda, yelində və ətrafların dərisində nekroz ocaqları və yaralar qeyd olunur. Qaraciyər və ağciyərlərdə nekroz, həzm üzvlərində yaralar, qarın boşluğunda fibrinoz eksudata rast gəlinir.
Diaqnozu. Diaqnoz klinik-epizootoloji məlumatların analizi, yaxmaların virusoskopiyası və bioloji sınağın nəticələrinə əsasən qoyulur.
Bioloji sınağı hər bir fermer təsərrüfatında asanlıqla qoymaq olar. Bunun üçün iki klinik sağlam quzunun bud nahiyəsini daxili tərəfdən cızıb, oraya 1:10 nisbətində pustulalı yaralardan götürülmüş suspenziya sürtülür. Quzularda yoluxdurmadan 3-5 gün sonra xarakterik patoloji proses və klinik əlamətlər inkişaf edirsə, bioloji sınaq müsbət hesab olunur.
Bioloji sınaq üçün pişik balaları və 1-1,5 aylıq dovşan balaları da istifadə edilə bilər.
Kontagioz ektimanı nekrobakteriozdan, dabaqdan, çiçəkdən, dırnaq çürüməsindən, dermatitlərdən, kontagioz vezikulyar-stomatitdən differensiasiya etmək (fərqləndirmək) lazımdır.
Müalicəsi. Xəstələri sağlamlardan təcrid etdikdən sonra müalicə etmək lazımdır. Ağız boşluğunun selikli qişası yoluxduqda hidrogen- peroksid (3%-li), mis kuporosu (5%-li), yuqlon (0,5%-li), marqans (1%-li), yod məhlulu (10%-li), karbol turşusunun naftalan neftində emulsiyası (3%-li) və s. işlənir. Dəri yoluxduqda bunlardan əlavə yod-qliserin, sink, oksitetrasiklin, dibiomitsin və digər məlhəmlər işlədilir. Proses ağırlaşdıqda cərrahi yolla yaralar təmizlənir və bu preparatlar tətbiq olunur: heyvanın 1 kq diri kütləsinə biomitsin 0,02- 0,03 q 3-4 gün daxilə, 3-4 gün əzələ daxilinə, terromitsinin 1-2%-li məhlulundan 1-1,5 ml dərialtına 3-4 gün yeridilir.
Profilaktika və mübarizə tədbirləri. Qoyunçuluq təsərrüfatlarının və fermalarının kontagioz ektimadan qorunması üçün infeksiya törədicisinin buraya gətirilməsinin qarşısını almaq, diaqnostika işlərini vaxtında və düzgün təşkil etmək, xəstə heyvanları təcrid edib, müalicəsini aparmaq, ətraf mühitdə törədicinin ləğv edilməsinə, sağlam heyvanların isə rezistentliklərinin yüksəldilməsinə yönəlmiş tədbirləri yerinə yetirmək və s. tələb olunur.
Xəstəlik vaxtaşırı qeyd olunan təsərrüfatlarda ana qoyunları quzulamadan 3 ay öncə vaksinasiya etmək lazımdır. Quzular 5-7 gündən bir peyvənd edilir. 6-7 aylıq olduqda revaksinasiya aparılır. Bu məqsədlə maye kultural virusvaksin tətbiq edilir. Vaksin çərtilmiş alt dodağın dərisinə 2 dəfə olmaqla 8-12 gün intervalında skarifikasiya edilir (0,3 ml həcmində), vaksin sürtülmüş yerdə 3-6 sutkadan sonra cəhrayi rəngli parıltılı düyünlər inkişaf edir (1-2 mm diametrli), bu düyünlər 4 gündən sonra çəkilirlər. Quzularda 15 günədək yaranan immunitet 8 ayadək davam edir.

Son videolar

Xətdəkilər
Xətdəki qonaqlar: 58089
Xətdəki istifadəçilər: 268
Rasim SultanovFərdi istifadəçi
RafaelFərdi istifadəçi
NAHIDFərdi istifadəçi
EtibarFərdi istifadəçi
FaiqFərdi istifadəçi
RəfiFərdi istifadəçi
ZiyaFərdi istifadəçi
İlkin DoktorFərdi istifadəçi
Azad test mobFərdi istifadəçi
YaşarFərdi istifadəçi
ZaurFərdi istifadəçi
CosqunFərdi istifadəçi
ZaminFərdi istifadəçi
CavadFərdi istifadəçi
MahirFərdi istifadəçi
SEFERFərdi istifadəçi
EminFərdi istifadəçi
PervizFərdi istifadəçi
UsubFərdi istifadəçi
MüşfiqFərdi istifadəçi
KenanFərdi istifadəçi
ElnurFərdi istifadəçi
RehimFərdi istifadəçi
KhadiJaFərdi istifadəçi
UstaFərdi istifadəçi
ElşadFərdi istifadəçi
RufatFərdi istifadəçi
AzerFərdi istifadəçi
CəfərFərdi istifadəçi
EldarFərdi istifadəçi
Cihangir ÖzünFərdi istifadəçi
HəbibFərdi istifadəçi
saticiFərdi istifadəçi
İsmayılFərdi istifadəçi
qırqovul satılırFərdi istifadəçi
NadirFərdi istifadəçi
ŞirazFərdi istifadəçi
TalehFərdi istifadəçi
RaqifFərdi istifadəçi
SahibFərdi istifadəçi
FerhadFərdi istifadəçi
ElsenFərdi istifadəçi
YaqutFərdi istifadəçi
AfqanFərdi istifadəçi
Sahin.Fərdi istifadəçi
RafiqFərdi istifadəçi
IlqarFərdi istifadəçi
VusalFərdi istifadəçi
MahirFərdi istifadəçi
sebuhiFərdi istifadəçi
SaticiFərdi istifadəçi
MahmudFərdi istifadəçi
NicatFərdi istifadəçi
SeferFərdi istifadəçi
CeyhunFərdi istifadəçi
NamazFərdi istifadəçi
IlkinFərdi istifadəçi
OqtayFərdi istifadəçi
ŞahinFərdi istifadəçi
VahidFərdi istifadəçi
Eliyar m.Fərdi istifadəçi
FermerFərdi istifadəçi
Fərdi istifadəçi
VüqarFərdi istifadəçi
RuslanFərdi istifadəçi
EmirFərdi istifadəçi
VidadiFərdi istifadəçi
QeqaniFərdi istifadəçi
YusifFərdi istifadəçi
MehmanFərdi istifadəçi
EminFərdi istifadəçi
NicatFərdi istifadəçi
GunayFərdi istifadəçi
elnurFərdi istifadəçi
azadFərdi istifadəçi
NicatFərdi istifadəçi
ZahidFərdi istifadəçi
AnarFərdi istifadəçi
SadiqFərdi istifadəçi
CahangirFərdi istifadəçi
SabirFərdi istifadəçi
TuralFərdi istifadəçi
HABILFərdi istifadəçi
KamranFərdi istifadəçi
TalehFərdi istifadəçi
vasifFərdi istifadəçi
hikmətFərdi istifadəçi
ilqarFərdi istifadəçi
rovshanFərdi istifadəçi
vurgunFərdi istifadəçi
vasifFərdi istifadəçi
ElviraFərdi istifadəçi
ElshanFərdi istifadəçi
abdullahFərdi istifadəçi
ArifFərdi istifadəçi
------Fərdi istifadəçi
ElmanFərdi istifadəçi
AliFərdi istifadəçi
MusaFərdi istifadəçi
İlqarFərdi istifadəçi
RuslanFərdi istifadəçi
IsmiFərdi istifadəçi
XayyamFərdi istifadəçi
namazFərdi istifadəçi
RomanFərdi istifadəçi
SeideFərdi istifadəçi
CeyhunFərdi istifadəçi
RASIMFərdi istifadəçi
İNtiqamFərdi istifadəçi
NurlanFərdi istifadəçi
ilqarFərdi istifadəçi
KamilFərdi istifadəçi
SaiqFərdi istifadəçi
FeridFərdi istifadəçi
AlayFərdi istifadəçi
BahramFərdi istifadəçi
sarvanFərdi istifadəçi
SeyidFərdi istifadəçi
NamiqFərdi istifadəçi
VahidFərdi istifadəçi
AwurFərdi istifadəçi
AMINFərdi istifadəçi
seymurFərdi istifadəçi
MubarizFərdi istifadəçi
ZəkaFərdi istifadəçi
TərlanFərdi istifadəçi
MehdiFərdi istifadəçi
ilkinFərdi istifadəçi
cevahirFərdi istifadəçi
OrxanFərdi istifadəçi
Cuce aliramFərdi istifadəçi
EtibarFərdi istifadəçi
HabilFərdi istifadəçi
EbulfezFərdi istifadəçi
HebibFərdi istifadəçi
AnarFərdi istifadəçi
RoyalFərdi istifadəçi
faiqFərdi istifadəçi
TogrulFərdi istifadəçi
SalmanFərdi istifadəçi
NizamiFərdi istifadəçi
AgaFərdi istifadəçi
jaleFərdi istifadəçi
TuralFərdi istifadəçi
QurbanFərdi istifadəçi
RuslanFərdi istifadəçi
İlqarəFərdi istifadəçi
AbdullahFərdi istifadəçi
AyselFərdi istifadəçi
VahabFərdi istifadəçi
SeyidFərdi istifadəçi
OrxanFərdi istifadəçi
AbdulAzizFərdi istifadəçi
AnarFərdi istifadəçi
RöyalFərdi istifadəçi
IsmayilFərdi istifadəçi
RamilFərdi istifadəçi
VusalFərdi istifadəçi
kenan teymurluFərdi istifadəçi
RamalFərdi istifadəçi
KenanFərdi istifadəçi
ÇingizFərdi istifadəçi
FIRUZFərdi istifadəçi
SFərdi istifadəçi
vuqarFərdi istifadəçi
qaraFərdi istifadəçi
ElmiraFərdi istifadəçi
İlhamFərdi istifadəçi
ElxanFərdi istifadəçi
şirketFərdi istifadəçi
ArifFərdi istifadəçi
KamilFərdi istifadəçi
SahinFərdi istifadəçi
МаркизатFərdi istifadəçi
AzerFərdi istifadəçi
NurlanFərdi istifadəçi
AkifFərdi istifadəçi
RuhullahFərdi istifadəçi
huseynFərdi istifadəçi
LiliFərdi istifadəçi
AqilFərdi istifadəçi
AnarFərdi istifadəçi
AgaFərdi istifadəçi
NureddinFərdi istifadəçi
PərvizFərdi istifadəçi
SamirFərdi istifadəçi
kamalFərdi istifadəçi
SamirFərdi istifadəçi
ArifFərdi istifadəçi
panahFərdi istifadəçi
FexriFərdi istifadəçi
elsenFərdi istifadəçi
MubarizFərdi istifadəçi
ŞahinFərdi istifadəçi
RamilFərdi istifadəçi
NicatFərdi istifadəçi
Kazımov TeymurFərdi istifadəçi
ElshadFərdi istifadəçi
FaiqFərdi istifadəçi
AllahsukurFərdi istifadəçi
KerimFərdi istifadəçi
MFərdi istifadəçi
ElxanFərdi istifadəçi
AliFərdi istifadəçi
AyxanFərdi istifadəçi
Kerimov NamiqFərdi istifadəçi
TuralFərdi istifadəçi
AliFərdi istifadəçi
ZooMagazin.azFərdi istifadəçi
TağıFərdi istifadəçi
BayramFərdi istifadəçi
BayramFərdi istifadəçi
ShahinFərdi istifadəçi
NadirFərdi istifadəçi
VuqarFərdi istifadəçi
XəyyamFərdi istifadəçi
Ceyhun QarayevFərdi istifadəçi
RamalFərdi istifadəçi
Ənvər MusayevFərdi istifadəçi
OrxanFərdi istifadəçi
MalikFərdi istifadəçi
EhmedFərdi istifadəçi
ElvinFərdi istifadəçi
RiyadFərdi istifadəçi
OgtayFərdi istifadəçi
ElseverFərdi istifadəçi
RaqifFərdi istifadəçi
ceyhunFərdi istifadəçi
FeridFərdi istifadəçi
RafiqFərdi istifadəçi
ZehraFərdi istifadəçi
eminFərdi istifadəçi
YusifFərdi istifadəçi
SEMEDFərdi istifadəçi
AKDENİZKULUCKAFərdi istifadəçi
MametFərdi istifadəçi
EmilFərdi istifadəçi
BalaemiFərdi istifadəçi
QoyunFərdi istifadəçi
FarizFərdi istifadəçi
EmilFərdi istifadəçi
RaminFərdi istifadəçi
TalehFərdi istifadəçi
omarFərdi istifadəçi
QafarFərdi istifadəçi
omarFərdi istifadəçi
EmilFərdi istifadəçi
AnarFərdi istifadəçi
ElmarFərdi istifadəçi
FuadFərdi istifadəçi
NicatFərdi istifadəçi
ElvinFərdi istifadəçi
ElcinFərdi istifadəçi
SahinFərdi istifadəçi
MAl yiyesiFərdi istifadəçi
ismayilFərdi istifadəçi
TuralFərdi istifadəçi
AgaFərdi istifadəçi
PervizFərdi istifadəçi
ÇingizFərdi istifadəçi
SamirFərdi istifadəçi
namiqFərdi istifadəçi
ZaminFərdi istifadəçi
faiqFərdi istifadəçi
yavərFərdi istifadəçi
ferhadFərdi istifadəçi
RahibFərdi istifadəçi
elnurFərdi istifadəçi

Qeydiyyatlı istifadəçilər:: 3,356
Ən yeni istifadəçi:: sexavetselimov