cars az
uniart
Hise verilmis quzu quyrugu balaca banner
magaza ac

Salam dostlar!Onlayn ödənişlə bağlı çətinliklərinizi bizə bildirin.Zəng edin və ya yazın 0505043704

TULYAREMİYA

TULYAREMİYA
TULYAREMİYA
Heyvanların təbii ocaqlı yoluxucu xəstəliyidir. Hemorroji əlamətlər, yüksək hərarət, ishal, zəifləmə, limfa düyünlərinin şişməsi, habelə sinir sisteminin pozğunluqları və balasalma ilə səciyyələnir. İnsanlar da törədiciyə həssaslıq göstərirlər.
Törədicisi. Francisella tularensis. Xırda, polimorf, zərif kapsulalı mikroorqanizmlərdir, çox vaxt kökvari-yumru formada olurlar, hərəkətsizdirlər, spor əmələ gətirmirlər. Ölçüləri 0,2x0,3-0,7 mkm-dir. Qramla boyanmır. Aerobdur, adi qida mühitində boy vermir, Mak-Koy qida mühitindən, peptinli qanlı aqardan və asetil-qlükozalı qida mühitindən istifadə edilir.
Epizootoloji məlumat. Əsasən xəzdərili heyvanlar, gəmiricilər, vəhşi quşlar, balıqlar xəstələnirlər. İnsanlar çox həssas, ev heyvanları isə az həssasdırlar və xəstəliyin təbii ocağı olan ərazidə yoluxa bilirlər, lakin xəstəlik onlarda gizli keçir, qan və limfada, habelə ifrazatlarının tərkibində tulyaremiya törədicisini müəyyən etmək olmur. Ona görə də hesab olunur ki, ev heyvanları tulyaremiyanm təbii dövramnda rol oynamırlar. Törədici həm də sürü daxilində digər heyvanlara keçmi, cavanlar yaşlılara nisbətən daha yüksək həssaslığa malikdirlər.
Yoluxma yem və su, hava-damla üsulu, həm də qansoran həşəratlar vasitəsilə baş verir. İlin yaz-payız mövsümlərində xəstəlik daha çox qeyd olunur.
Klinik əlamətləri. Qoyunlar digər heyvanlarla müqayisədə daha intensiv yoluxurlar. İnkubasiya dövrü 4-12 gündür. Xəstələr zəifləyir, bədən temperaturu 41°S-dək yüksəlir. Hərarət 2-3 gün davam edir. Tənəffüs və nəbz tezləşir. Qanda hemoqlobin kəskin azaldığından selikli qişalar solğunlaşır. Boyun və kürəkyanı limfa düyünləri şişir. Güclü ishal baş verir, ətrafların iflici inkişaf edir. Quzular arasında ölüm 30%-dək yüksəlir.
Qaramal, atlar və donuzlar latent xəstələnir, nadir hallarda seroloji reaksiyalar müsbət olur. Balasalma qeyd oluna bilər.
Patoloji-anatomik dəyişikliklər. Qoyunların cəsədi yarıldıqda dərialtı toxumada qan sağmtıları, bəzi hallarda isə yara sahələri tapılır. Cəsəd çox arıq olur. Boyun, qırtlaqarxası və kürəkönü limfa düyünləri şişkinləşir, bəzən absesləşir, qaraciyər, dalaq böyüyür, nekroz ocaqları yayılır.
Diaqnozu. Epizootoloji məlumatlara (qoyunlar xəstələnir və xəstəlik sporodik halda olur), klinik əlamətlərə (limfa düyünlərinin şişməsi, arıqlama, ishal), seroloji və bakterioloji müayinələrin nəticələrinə əsasən qoyulur. Ev heyvanlarında tulyaremiyanın olmasına şübhə gəmiricilərdə xəstəlik epizootiya halı aldıqda yaranır. Seroloji müayinələrdən aqqlütinasiya və passiv hemaqqlütinasiya reaksiyaları aparılır. Allerji diaqnostika üçün tulyarinin dəriiçi yeridilməsindən istifadə olunur.
Təfriqi diaqnozu Epizootoloji və klinik əlamətlər müqayisə olunmaqla anaplazmoz, paratuberkulyoz, brusellyoz və koksidioz fərqləndirilir.
Müalicə. Xəstələrə antibiotiklərdən streptomitsin, oksitetrasiklin tətbiq edilir. Ehtiyac olduqda cərrahi müalicəyə yer verirlər (şiş- kinləşmiş limfa düyünləri kəsilir və ya çıxardıhr).
İmmunitet. Tam öyrənilməyib. İnsanlarda quru diri vaksin tətbiq edilir (B.Y.Elbert, N.A.Qayski 1946).
Profılaktika və mübarizə tədbirləri. Xəstəlikdən sağaldıqdan sonra lu-yvanlar immunitet qazamrlar. İnsanlarda tulyaremiyanm spesifık pro- 11l.ıktikası üçün səmərəli vaksin təklif edilmişdir. Ümumi profılaktiki təd- lıirlərdən xəstəliyin təbii mənbəyində gəmiricilərin yayılması nəzarətdə saxlanılmalıdır. Onlar yem sexlərində və heyvandarlıq binalarmda məhv cdilməlidr. Qan sorucu həşaratlardan heyvanlar təmizlənməlidir və on- kırın ətraf aləmdə yayılmasınm qarşısı alınmalıdır. Təsərrüfatda xəstəlik baş verdikdə xəstələr seçilib təcrid olunur. Müalicə işlərinə başlamlır. Çox arıqlamış xəstələr öldürülür. Dezinfeksiya və təmizlik işləri aparılır.

Son videolar

Xətdəkilər
Xətdəki qonaqlar: 57443
Xətdəki istifadəçilər: 259
Rasim SultanovFərdi istifadəçi
RafaelFərdi istifadəçi
NAHIDFərdi istifadəçi
EtibarFərdi istifadəçi
FaiqFərdi istifadəçi
RəfiFərdi istifadəçi
ZiyaFərdi istifadəçi
İlkin DoktorFərdi istifadəçi
Azad test mobFərdi istifadəçi
YaşarFərdi istifadəçi
ZaurFərdi istifadəçi
CosqunFərdi istifadəçi
ZaminFərdi istifadəçi
CavadFərdi istifadəçi
MahirFərdi istifadəçi
SEFERFərdi istifadəçi
EminFərdi istifadəçi
PervizFərdi istifadəçi
UsubFərdi istifadəçi
MüşfiqFərdi istifadəçi
KenanFərdi istifadəçi
ElnurFərdi istifadəçi
RehimFərdi istifadəçi
KhadiJaFərdi istifadəçi
UstaFərdi istifadəçi
ElşadFərdi istifadəçi
RufatFərdi istifadəçi
AzerFərdi istifadəçi
CəfərFərdi istifadəçi
EldarFərdi istifadəçi
Cihangir ÖzünFərdi istifadəçi
HəbibFərdi istifadəçi
saticiFərdi istifadəçi
İsmayılFərdi istifadəçi
qırqovul satılırFərdi istifadəçi
NadirFərdi istifadəçi
ŞirazFərdi istifadəçi
TalehFərdi istifadəçi
RaqifFərdi istifadəçi
SahibFərdi istifadəçi
FerhadFərdi istifadəçi
ElsenFərdi istifadəçi
YaqutFərdi istifadəçi
AfqanFərdi istifadəçi
Sahin.Fərdi istifadəçi
RafiqFərdi istifadəçi
IlqarFərdi istifadəçi
VusalFərdi istifadəçi
MahirFərdi istifadəçi
sebuhiFərdi istifadəçi
SaticiFərdi istifadəçi
MahmudFərdi istifadəçi
NicatFərdi istifadəçi
SeferFərdi istifadəçi
CeyhunFərdi istifadəçi
NamazFərdi istifadəçi
IlkinFərdi istifadəçi
OqtayFərdi istifadəçi
ŞahinFərdi istifadəçi
VahidFərdi istifadəçi
Eliyar m.Fərdi istifadəçi
FermerFərdi istifadəçi
Fərdi istifadəçi
VüqarFərdi istifadəçi
RuslanFərdi istifadəçi
EmirFərdi istifadəçi
VidadiFərdi istifadəçi
QeqaniFərdi istifadəçi
YusifFərdi istifadəçi
MehmanFərdi istifadəçi
EminFərdi istifadəçi
NicatFərdi istifadəçi
GunayFərdi istifadəçi
elnurFərdi istifadəçi
azadFərdi istifadəçi
NicatFərdi istifadəçi
ZahidFərdi istifadəçi
AnarFərdi istifadəçi
SadiqFərdi istifadəçi
CahangirFərdi istifadəçi
SabirFərdi istifadəçi
TuralFərdi istifadəçi
HABILFərdi istifadəçi
KamranFərdi istifadəçi
TalehFərdi istifadəçi
vasifFərdi istifadəçi
hikmətFərdi istifadəçi
ilqarFərdi istifadəçi
rovshanFərdi istifadəçi
vurgunFərdi istifadəçi
vasifFərdi istifadəçi
ElviraFərdi istifadəçi
ElshanFərdi istifadəçi
abdullahFərdi istifadəçi
ArifFərdi istifadəçi
------Fərdi istifadəçi
ElmanFərdi istifadəçi
AliFərdi istifadəçi
MusaFərdi istifadəçi
İlqarFərdi istifadəçi
RuslanFərdi istifadəçi
IsmiFərdi istifadəçi
XayyamFərdi istifadəçi
namazFərdi istifadəçi
RomanFərdi istifadəçi
SeideFərdi istifadəçi
CeyhunFərdi istifadəçi
RASIMFərdi istifadəçi
İNtiqamFərdi istifadəçi
NurlanFərdi istifadəçi
ilqarFərdi istifadəçi
KamilFərdi istifadəçi
SaiqFərdi istifadəçi
FeridFərdi istifadəçi
AlayFərdi istifadəçi
BahramFərdi istifadəçi
sarvanFərdi istifadəçi
SeyidFərdi istifadəçi
NamiqFərdi istifadəçi
VahidFərdi istifadəçi
AwurFərdi istifadəçi
AMINFərdi istifadəçi
seymurFərdi istifadəçi
MubarizFərdi istifadəçi
ZəkaFərdi istifadəçi
TərlanFərdi istifadəçi
MehdiFərdi istifadəçi
ilkinFərdi istifadəçi
cevahirFərdi istifadəçi
OrxanFərdi istifadəçi
Cuce aliramFərdi istifadəçi
EtibarFərdi istifadəçi
HabilFərdi istifadəçi
EbulfezFərdi istifadəçi
HebibFərdi istifadəçi
AnarFərdi istifadəçi
RoyalFərdi istifadəçi
faiqFərdi istifadəçi
TogrulFərdi istifadəçi
SalmanFərdi istifadəçi
NizamiFərdi istifadəçi
AgaFərdi istifadəçi
jaleFərdi istifadəçi
TuralFərdi istifadəçi
QurbanFərdi istifadəçi
RuslanFərdi istifadəçi
İlqarəFərdi istifadəçi
AbdullahFərdi istifadəçi
AyselFərdi istifadəçi
VahabFərdi istifadəçi
SeyidFərdi istifadəçi
OrxanFərdi istifadəçi
AbdulAzizFərdi istifadəçi
AnarFərdi istifadəçi
RöyalFərdi istifadəçi
IsmayilFərdi istifadəçi
RamilFərdi istifadəçi
VusalFərdi istifadəçi
kenan teymurluFərdi istifadəçi
RamalFərdi istifadəçi
KenanFərdi istifadəçi
ÇingizFərdi istifadəçi
FIRUZFərdi istifadəçi
SFərdi istifadəçi
vuqarFərdi istifadəçi
qaraFərdi istifadəçi
ElmiraFərdi istifadəçi
İlhamFərdi istifadəçi
ElxanFərdi istifadəçi
şirketFərdi istifadəçi
ArifFərdi istifadəçi
KamilFərdi istifadəçi
SahinFərdi istifadəçi
МаркизатFərdi istifadəçi
AzerFərdi istifadəçi
NurlanFərdi istifadəçi
AkifFərdi istifadəçi
RuhullahFərdi istifadəçi
huseynFərdi istifadəçi
LiliFərdi istifadəçi
AqilFərdi istifadəçi
AnarFərdi istifadəçi
AgaFərdi istifadəçi
NureddinFərdi istifadəçi
PərvizFərdi istifadəçi
SamirFərdi istifadəçi
kamalFərdi istifadəçi
SamirFərdi istifadəçi
ArifFərdi istifadəçi
panahFərdi istifadəçi
FexriFərdi istifadəçi
elsenFərdi istifadəçi
MubarizFərdi istifadəçi
ŞahinFərdi istifadəçi
RamilFərdi istifadəçi
NicatFərdi istifadəçi
Kazımov TeymurFərdi istifadəçi
ElshadFərdi istifadəçi
FaiqFərdi istifadəçi
AllahsukurFərdi istifadəçi
KerimFərdi istifadəçi
MFərdi istifadəçi
ElxanFərdi istifadəçi
AliFərdi istifadəçi
AyxanFərdi istifadəçi
Kerimov NamiqFərdi istifadəçi
TuralFərdi istifadəçi
AliFərdi istifadəçi
ZooMagazin.azFərdi istifadəçi
TağıFərdi istifadəçi
BayramFərdi istifadəçi
BayramFərdi istifadəçi
ShahinFərdi istifadəçi
NadirFərdi istifadəçi
VuqarFərdi istifadəçi
XəyyamFərdi istifadəçi
Ceyhun QarayevFərdi istifadəçi
RamalFərdi istifadəçi
Ənvər MusayevFərdi istifadəçi
OrxanFərdi istifadəçi
MalikFərdi istifadəçi
EhmedFərdi istifadəçi
ElvinFərdi istifadəçi
RiyadFərdi istifadəçi
OgtayFərdi istifadəçi
ElseverFərdi istifadəçi
RaqifFərdi istifadəçi
ceyhunFərdi istifadəçi
FeridFərdi istifadəçi
RafiqFərdi istifadəçi
ZehraFərdi istifadəçi
eminFərdi istifadəçi
YusifFərdi istifadəçi
SEMEDFərdi istifadəçi
AKDENİZKULUCKAFərdi istifadəçi
MametFərdi istifadəçi
EmilFərdi istifadəçi
BalaemiFərdi istifadəçi
QoyunFərdi istifadəçi
FarizFərdi istifadəçi
EmilFərdi istifadəçi
RaminFərdi istifadəçi
TalehFərdi istifadəçi
omarFərdi istifadəçi
QafarFərdi istifadəçi
omarFərdi istifadəçi
EmilFərdi istifadəçi
AnarFərdi istifadəçi
ElmarFərdi istifadəçi
FuadFərdi istifadəçi
NicatFərdi istifadəçi
ElvinFərdi istifadəçi
ElcinFərdi istifadəçi
SahinFərdi istifadəçi
MAl yiyesiFərdi istifadəçi
ismayilFərdi istifadəçi
TuralFərdi istifadəçi
AgaFərdi istifadəçi
PervizFərdi istifadəçi

Qeydiyyatlı istifadəçilər:: 3,346
Ən yeni istifadəçi:: pepitto8891